Het 'ATAWAD'-effect: Hoe de streamingmentaliteit de Belgische videogamemarkt heeft getransformeerd

Door de redactie PowerPlay · 1 oktober 2026

De evolutie van digitaal entertainment in België weerspiegelt zich in de recente financiële groeicurve: de lokale markt voor videogames en e-sports was in 2024 goed voor 818 miljoen euro en zal naar verwachting in 2029 de grens van één miljard euro bereiken. Jarenlang voorspelden analisten dat de 'streamingrevolutie' in de gamewereld de televisie-industrie zou volgen via zware cloudgaming-infrastructuur. Hierdoor zouden spelers grote, filmische titels rechtstreeks vanaf externe servers kunnen spelen. De huidige transformatie blijkt echter vooral een gedragsverandering te zijn. Consumenten nemen de structurele ritmes van on-demand videoplatforms over en projecteren diezelfde verwachtingen op interactieve media.

Deze verschuiving valt samen met een veranderd consumptiepatroon van videogames in België. In plaats van vaste uren te besteden aan een console in de woonkamer, eisen gebruikers steeds vaker interactieve content die past bij het gefragmenteerde ritme van het moderne dagelijkse leven. De opmars van hypertoegankelijke, drempelvrije ervaringen sluit naadloos aan bij de gedragspatronen die zijn ontstaan door SVOD (subscription video-on-demand) en advertentie-ondersteunde diensten. Hierdoor loopt de groei van het lokale interactieve entertainment-ecosysteem gelijk met mobile-first, sociaal geïntegreerde platforms. Traditionele console-ecosystemen kennen daarentegen een tragere, meer gespecialiseerde groeicurve.

Belangrijkste inzichten

• Gedragsverschuiving: Kijkgewoonten uit de televisiewereld vormen de nieuwe norm voor digitaal entertainment, waarbij het publiek steeds vaker directe, apparaatonafhankelijke toegang tot interactieve media verlangt.
• Marktdominantie: Sociale en casual games genereren inmiddels het leeuwendeel van de lokale game-inkomsten en laten de groei van traditionele console- en pc-games ver achter zich.
• Advertentiegedreven verdienmodellen: De snelle opmars van digitale video-advertenties sluit perfect aan bij de free-to-play-mechanismen die moderne casual games aandrijven.
• Grotere digitale geletterdheid: Nu gaming zich steeds meer verplaatst naar mobiele schermen, maken ouders en verzorgers actief gebruik van leeftijdsclassificatiesystemen om grip te houden op complexe in-game economieën.

Het ATAWAD-effect: Hoe de 'streamingmentaliteit' de gamewereld veroverde

Om de huidige staat van interactief entertainment te begrijpen, moeten we kijken naar de recente evolutie binnen de omroep- en televisiesector. Volgens het rapport "Belgian broadcasters sign the blueprint for a new video ecosystem" van thinkvia.be is de ATAWAD-filosofie — een acroniem voor anytime, anywhere, any device (altijd, overal, op elk apparaat) — de standaard manier van mediaconsumptie geworden in België. Deze verwachting wordt gevoed door optimale gebruikersinterfaces en een breed scala aan platforms, waaronder Live TV, SVOD en de AVOD-diensten van omroepen.

De normalisering van de on-demand cultuur

Het loskoppelen van content van vaste uitzendschema's heeft de manier waarop Belgen hun vrije tijd besteden fundamenteel veranderd. Het rapport van thinkvia.be benadrukt de massale adoptie hiervan: meer dan 35% van alle tv-content wordt uitgesteld bekeken. Volgens de federatie van Belgische omroepen (VIA) behoort België met dit percentage tot de wereldtop op het gebied van uitgesteld kijken. Het publiek plant zijn avonden niet langer rondom tv-uitzendingen; in plaats daarvan past de media zich aan de onmiddellijke beschikbaarheid van de gebruiker aan.

Toegepast op interactieve media verklaart deze ingrijpende gedragsverschuiving de explosieve groei van casual games. De ATAWAD-verwachting dicteert dat een gebruiker binnen enkele seconden een sessie moet kunnen starten, deze moeiteloos moet kunnen pauzeren en vervolgens op een ander scherm weer moet kunnen hervatten. Traditionele games vereisen vaak specifieke hardware, software-updates en langdurige speelsessies, wat haaks staat op deze on-demand filosofie. Mobiele en sociale games bieden daarentegen precies die gefragmenteerde, direct toegankelijke betrokkenheid waar on-demand kijkers de voorkeur aan geven. Dit verklaart waarom het casual segment nu de lokale game-inkomsten domineert.

Het wegnemen van drempels

Het succes van deze gedragsverschuiving leunt sterk op het wegnemen van instapdrempels. Games die ontworpen zijn voor de ATAWAD-consument bevatten structurele elementen die streamingsites nabootsen:

• Directe bevrediging: Snelle laadtijden en algoritmische matchmaking zorgen ervoor dat gebruikers direct in het spel worden gezogen zodra ze de app openen.
• Sessieflexibiliteit: De spelstructuur biedt betekenisvolle vooruitgang, of de speler nu drie minuten of drie uur speelt.
• Apparaatonafhankelijkheid: Dankzij cross-progression systemen kunnen spelers naadloos wisselen tussen verschillende apparaten zonder hun spelvoortgang te verliezen.

In de cijfers: De miljardenvoorspelling van de Belgische gamemarkt ontleed

De financiële groeicurve van de lokale entertainmentsector levert het tastbare bewijs voor deze structurele transitie. Volgens de PricewaterhouseCoopers (PwC) Global Entertainment and Media Outlook 2025-2029 bedroeg de totale omzet van de Belgische markt voor videogames en e-sports in 2024 zo'n 818 miljoen euro. Naar verwachting zal deze markt in 2029 de grens van één miljard euro passeren, wat neerkomt op een samengestelde jaarlijkse groei (CAGR) van 4,9%. Opvallend is dat de jaar-op-jaargroei in 2024 met -1,5% eigenlijk negatief was, een daling ten opzichte van de 4,7% het jaar daarvoor. Vanaf 2025 trekt de groei echter weer aan.

De kloof binnen de interactieve economie

Binnen deze bredere financiële prognose is er een scherpe scheidslijn zichtbaar tussen verschillende gameformats. Uit de prognose van PwC blijkt dat bijna 70% van de Belgische game-inkomsten afkomstig is uit sociale en casual games. Dit specifieke segment groeit van 568 miljoen euro in 2024 naar 733 miljoen euro in 2029, wat een robuuste CAGR van 5,2% betekent. Het economische zwaartepunt is definitief uit de woonkamer verdwenen.

Klassieke platforms kennen daarentegen een veel smallere groeimarge. Volgens PwC stijgt de traditionele Belgische gamesector van 239 miljoen euro in 2024 naar bijna 286 miljoen euro in 2029. Dit resulteert in een tragere CAGR van 3,6%, waarbij e-sports de rest van de markt voor hun rekening nemen. Hoewel de traditionele markt winstgevend blijft dankzij hardware met hoge marges en premium softwareprijzen, ontbreekt het aan het enorme bereik en de demografische penetratie van casual mobiele games. De huidige dominantie van casual gaming weerspiegelt dus eerder een verschuiving in marktaandeel dan een regelrechte neergang van de premium formats.

Digitale paradigma's vergeleken

Om in perspectief te plaatsen hoezeer de dominante interactieve sector de moderne kijkgewoonten weerspiegelt, kunnen we de onderliggende mechanismen van deze digitale economieën naast elkaar leggen.

Deze matrix illustreert duidelijk een consumentenvoorkeur voor omgevingen met weinig obstakels. De verwachte drempel van één miljard euro wordt niet primair aangejaagd doordat consumenten meer dure, fysieke games kopen. Integendeel, de groei wordt gevoed door miljoenen kleinschalige microtransacties en digitale advertentieweergaven, gegenereerd door een gigantisch en zeer toegankelijk casual publiek.

Verdienen aan de aandachtseconomie: Free-to-play en digitale video-advertenties

Omdat het ATAWAD-model een vlotte instap vereist, zijn barrières in de vorm van aanschafkosten grotendeels geschrapt ten gunste van voortdurende digitale betrokkenheid. De financiële motor van de sociale gamesector draait sterk op free-to-play ecosystemen, die in de loop van de tijd geld verdienen aan de aandacht van de speler. Ze functioneren daarmee in grote lijnen hetzelfde als AVOD-platforms (advertising-based video on demand).

De integratie van digitale reclame

De infrastructuur achter deze digitale economie breidt zich snel uit. De PwC Global Entertainment and Media Outlook 2025-2029 toont aan dat internetreclame in België de industriegroei aanjaagt, met een geschatte CAGR van 7,3% tussen 2024 en 2029. Video is het snelst groeiende marktsegment met een CAGR van 10,3%. Binnen casual gaming worden video-advertenties vaak als 'beloonde video' (rewarded video) rechtstreeks in de kern van het spel geïntegreerd. Spelers kijken hierbij vrijwillig naar een korte reclameboodschap in ruil voor extra levens, cosmetische items of een voorsprong in de game.

Navigeren door virtuele economieën

Naast advertenties vindt er directe inkomstengeneratie plaats via uitgekiende virtuele economieën. De Video Games Federation Belgium (VGFB) erkent de complexiteit van moderne gamedesign-systemen. De VGFB publiceert voorlichtingsmateriaal voor ouders over de verschillende verdienmodellen in games — waaronder premium, free-to-play, in-game aankopen en battle passes — evenals over virtuele valuta zoals Robux, V-Bucks en Minecoins.

Bij de strategische overgang van eenmalige fysieke aankopen naar terugkerende digitale uitgaven spelen verschillende mechanismen een sleutelrol:

1. Battle passes: Een gelaagd progressiesysteem waarbij spelers specifieke beloningen ontgrendelen naarmate ze tijdens een bepaald 'seizoen' spelen. Dit stimuleert dagelijks inloggen en langdurige betrokkenheid.
2. Virtuele valuta: Het verhullen van de daadwerkelijke transactiekosten door te eisen dat gebruikers euro's omzetten in merkgebonden digitale munten (zoals V-Bucks) voordat ze goederen kunnen kopen.
3. Cosmetische upgrades: De verkoop van puur esthetische aanpassingen (skins, animaties) zonder spelfunctie, waarmee gebruikers hun individualiteit kunnen uiten in sociale, digitale omgevingen.

De ouderlijke paradox: Grip houden op gamen in een grenzeloos ecosysteem

Het succes van de "altijd en overal"-mentaliteit brengt voor Belgische gezinnen complexe en praktische uitdagingen met zich mee. Toen interactief entertainment nog fysiek verbonden was met de tv in de woonkamer, konden ouders en verzorgers passief toezicht houden op zowel de content als de speeltijd. Vandaag de dag betekent grenzeloze toegang dat jonge gebruikers permanent een sterk gecommercialiseerde, sociaal verbonden omgeving in hun broekzak hebben zitten.

Nieuwe regels voor in huis

Ondanks het gedecentraliseerde karakter van moderne games, tonen Belgische ouders een hoge mate van digitale geletterdheid om deze verschuiving in goede banen te leiden. Uit enquêtegegevens van de VGFB blijkt dat de overgrote meerderheid van de ondervraagde Belgische ouders aangeeft een oogje in het zeil te houden bij de aankoop van in-game content. Hoewel dergelijke onderzoeken sterk betrokken gezinnen kunnen oververtegenwoordigen, suggereert deze grote waakzaamheid dat de overstap naar free-to-play modellen huishoudens dwingt om de digitale portemonnee proactief te beheren. Het ouderlijk toezicht is daarmee verschoven van beperkingen in de fysieke winkel naar financiële monitoring in realtime.

Bestaande veiligheidsmaatregelen benutten

Om hun weg te vinden in de enorme toestroom van makkelijk toegankelijke games, maken ouders actief gebruik van gevestigde hulpmiddelen en richtlijnen. De VGFB merkt op dat 85% van de Belgische ouders bekend is met het PEGI-leeftijdsclassificatiesysteem, en dat 68% dit gebruikt bij het kiezen van videogames voor hun kinderen.

Dit vertrouwen op gestandaardiseerde classificaties is cruciaal in een uitgestrekt, grenzeloos digitaal ecosysteem. Door de PEGI-pictogrammen te raadplegen, kunnen ouders potentiële knelpunten — zoals geïntegreerde microtransacties of grof taalgebruik — snel herkennen voordat een gratis app wordt gedownload. Dit vormt een aanvulling op de strenge nationale regelgeving, zoals het besluit van de Belgische Kansspelcommissie uit 2018 om bepaalde lootboxes te verbieden. Hierdoor wordt een laagje frictie en veiligheid gecreëerd in een markt die verder vrijwel drempelloos is.

FAQ: Wegwijs in het Belgische gaming- en streaming-ecosysteem

Wat is de drijvende kracht achter de verwachte miljardenwaarde van de Belgische gamemarkt?

Waarom groeit casual gaming in België sneller dan traditionele platforms?

Waar kunnen Belgische ouders informatie vinden over virtuele valuta in games?

Conclusie: De hybride toekomst van Belgisch entertainment

Naarmate de paradigma's van digitale consumptie verder volwassen worden, zullen de strikte grenzen tussen passief televisiekijken en actief gamen hoogstwaarschijnlijk verder vervagen. De platforms die het grootste deel van de aanstaande miljardenmarkt in België zullen veroveren, zijn degenen die beseffen dat de aandacht van de gebruiker een vloeiend, apparaatonafhankelijk goed is. Uiteindelijk steunt de toekomst van de interactieve economie niet op grafische pracht of rekenkracht, maar op de naadloze integratie van digitale ervaringen in de alsmaar meer gefragmenteerde agenda's van moderne consumenten.